565 x 125px Баннер
Ангилал: Монгол ёс заншил

UBS TV “Цай юу, кофе юу” нэвтрүүлэг – Төрийн зайран Д.Бямбадорж /видео/

Төрийн зайран, бөө мөргөлийн “Дүнгэр” төвийн тэргүүн, яруу найраг Д.Бямбадорж UBS TV-ийн “Цай юу, кофе юу” нэвтрүүлэгт оролцон “Юмтай бөө, сумтай бөө, номтой бөө” гэх үгийг тайлбарлажээ tashuur.mn

Хөөрөг зөрүүлэн мэндлэх ёс

    Cap шинэ ч ойртлоо. Сайхан хөөрөг зөрүүлэн, мэндлэх нь цагаан сарын нэгэн онцлог, эрхэм ёс заншил билээ. Монгол эрчүүд эртээс инагш чамин хийцтэй, үнэт чулуугаар урласан гаанс, хөөрөг эдэлж, хэрэглэхийг эрхэмлэсээр ирсэн. Хөөрөгний чулуу л гэхэд олон янз байдаг.   Тухайлбал, хамгийн сайн номин Афганистанд, хаш нь Оросод, пийсүү…

Цагаан сарын ёсон

Битүүлэх ёсон      Cap гарахгүй битүү харанхуй байдаг учир оны отгон шөнийг “битүүн” хэмээн нэрийддэг байна. Эл өдөр бүх зүйлс бүтэн, битүү байх учиртай. Энэ нь улирч буй ондоо тэгш дүүрэн байсан бөгөөд ирэх онд ч элбэг хангалуун байх болтугай хэмээсэн бэлгэдэл билээ. өвлийн адаг сарын сүүлийн өдөр буюу…

Хүүхдийн сэвлэг үргээх ёсон

  Монголчуудын эртний уламжлалт олон ёс заншлын нэг нь “Хүүхдийн сэвлэг үргээх” ёс юм. Энэхүү ёс нь гэрт тохиолдож буй чухал баяруудын нэг болсоор иржээ.Эхээс төрөөд хүүхдийн толгойд ургасан (нялх) үсийг даахь гэдэг. Нялх  үсийг авах учир: Нялх үсийг авахгүй бол хүүхдийг ууртай, ухаан муутай болно гэж үздэг байжээ. Зарим…

Цагаан идээ

   Францын нэг эрдэмтэн Монголд ирээд эрдэмтэн зохиолч Бямбын Ринчен гуайд хандан “-Танай монголчууд мах гурил хоёр л идэх юм.  Ногоо жимсийг хүнсэндээ бараг хэрэглэдэггүй юм байна. Тийм үү?” гэж асуухад Ренчин гуай “-Францчууд та нар өөрсдийгөө маш их жимс ногоо иддэг гэж боддог байх. Та нар их л сайндаа…

Гэрийн босгон дээр гишгэж болдоггүйн учир

      Гэрийн босгон дээр гишгэж болохгүй гэдгийг Монгол хүн бүр мэднэ. Харин яг ямар учраас үүнийг цээрлэдгийг тэр бүр мэдэх болов уу? Монголчууд гэрээ улс орны дайтай зүйрлэж “туурга тусгаар улс” хэмээн ярьдаг байсан. Босгыг гэр-улсын хил зааг гэдэг тул гишгэж бус алхаж гарахыг сургадаг. Иймд тухайн айл,…

Монгол үндэсний хувцасаа эрхэмлэхийн учир

      Эртнээс уламжлагдан ирсэн Монгол үндэсний хувцас, хэрэглэл нарийн утга учрыг агуулж байдаг. Монголчуудын хувцас, эдлэл нүүдлийн соёл иргэншил, амьдрал ахуйд нэн зохицсон байхаас гадна төр улсын тусгаар тогтнолыг бат бөх ирээдүй хойч нь гэрэлтэй байхыг билгэддэг байжээ. Тиймээс малгай, бүс, хувцас хэрэглэлдээ ихэд хүндэтгэлтэй ханддаг. Эдгээр зан…

Малын им, тамга

      Дэлхийн улс түмэн, овгийн байгуулалтай байх үеэсээ эхлэн нэг овог нөгөөгөөс ялгах тэмдэг, билэгдэл хэрэглэх болжээ. Тэр тамга тэмдгээ идээшиж нутагшсан газрынхаа сүр бараатай хад чулуу болон өөрсдийн үйлдсэн сав суулга, хөдөлмөрийн багаж, бусад эд өлгөсийн зүйлд дурсгал болгон сийлж үлдээдэг заншилтай байв. Тийм тамга тэмдэг одоо…

Нялхсын дэргэд

Нялх нярай хүүхэдтэй айлд үдэш шөнө гадны хүн охыг цээрлэдэг. Зөрчвөөс нялх хүүхэд хөлсөнө. Айж цочно. Өвчин тусна гэж үздэг.  Нялх хүүхдийг үдэш шөнөөр гадаа авч явах, айл цээрлэнэ. Заавал авч явах хэрэг тохиолдвоос хөө тортогоор хоёр хөмсөгний дундуур хамар дагуу зурж “халзан баатар” болгоно. Нялх хүүхдийг муу юмны хорлол болгохгүй хэмээсэн дом болой….

Аавын тухай ардын сургаал

Эцэг хүний таван эрдэм  Уужим ухаан Хатан зориг Бат журам Өрх гэрийн түшиг Үр хүүхдийн сүр сүлд Эцэг хүний цээрлэх найман зүйл Бор  дарсанд үл шунах Болчимгүй үгэнд үл автах Болох болохгүй хэргийг үл сэдэх Богд Чингисийн сургаалийг үл тэрслэх Үр хүүхдээ үл хараах Үнэнч ханийг үл гомдоох Үйлийн хэцүүгээс үл…